Skip to Content

نمایشگر دسته ای مطالب نمایشگر دسته ای مطالب

شناسه : 32477267
یادداشت؛


این روزها همه از نیامدن باران نگرانیم. بارش دیر کرده خیلی هم دیر کرده. خوب است در مورد علت این همه نابسامانی در بارش‎ها و پیامدهای آن چند نکته یادآوری شود.
یادداشت؛

بافق خبر؛

اگر باران به کوهستان نبارد **** به سالی دجله گردد خشک رودی

این روزها همه از نیامدن باران نگرانیم. بارش دیر کرده خیلی هم دیر کرده. خوب است در مورد علت این همه نابسامانی در بارش‎ها و پیامدهای آن چند نکته یادآوری شود.

علت این همه نابسامانی را  در یک کلمه می توان خلاصه کرد. (تغییر اقلیم) که ناشی از گرمایش جهانی است. متوسط دمای کره زمین چیزی در حدود دو و نیم درجه سانتیگراد افزایش یافته و این همه مشکل درست کرده است. شاید خیلی از افراد بگویند دو و نیم درجه در مقابل گرمایی که ما در تابستان تحمل می کنیم، چیزی نیست. اما در حقیقت گرمایش جهانی درست مثل این است که بگوییم شخصی تب کرده است. در تب کردن نیز دمای بدن فرد یک تا دو درجه بیشتر بالا نمی رود، اما ممکن است حتی منجر به مرگ نیز بشود.

پس تغییر اقلیم ناشی از گرمایش جهانی است و در اثر همین تغییر اقلیم میزان بارش و پراکنش زمانی و مکانی آن دستخوش تغییر شده است. بهتر است بدانیم حجم بارش‎ها در مقیاس کل کره زمین تقریبا ثابت است، ولی پراکنش مکانی و زمانی آن دچار تغییر می شود. در جایی ممکن است بارش بیش از حد و به صورت رگبار و سیلاب‎های مخرب ببارد و در جایی دیگر چندین سال متوالی خشکسالی حکم‎فرما باشد.

در استان و شهر ما نیز بیش از ۱۰ سال است که خشکسالی ادامه دارد. اندک بارانی هم که می بارد فصلش تغییر کرده و به جای اینکه در پاییز و زمستان ببارد به فصل بهار شیفت پیدا کرده است. این تغییر فصل بارندگی تاثیرات بدی در عرصه های طبیعی به جای می گذارد.

بارش‎های بهاری به دلیل اینکه در فصل گرم اتفاق می افتند، از شدت بالاتری برخوردار هستند و مشابه بارش‎های اُروگرافیک هستند. در نتیجه حجم زیادی از بارش بر روی زمین جاری شده و به صورت رواناب از حوزه خارج می گردد. همین گرمای فصل بهار موجب می گردد تا مقدار ناچیزی از بارش که جذب زمین شده به سرعت تبخیر و از دسترس گیاهان خارج شود. بنابراین عملا بارش مفیدی که در بهار می بارد خیلی کمتر از بارشهای فصول سرد سال خواهد بود.

پیامد مهم دیگر عدم بارش در فصل پاییز و زمستان، عدم زادآوری گونه های گیاهی مرتعی خواهد بود. بذر بسیاری از گیاهان مرتعی دارای دُرمَنسی یا خواب بذر هستند و برای جوانه زدن نیاز به یک تیمار دارند. این تیمار در اکثر قریب به اتفاق گیاهان سرمای زمستان به همراه رطوبت بارش است. در حقیقت بذر ها باید در خاک مرطوب شده و یخ بزنند تا سبز شوند. بنابراین اگر بارش در پاییز و زمستان نبارد خواب بسیاری از بذرها نخواهد شکست و جوانه نخواهند زد.

و بسیاری پیامدهای دیگر که در این مجال نمی‎گنجد. پس نگرانی همه ما بجاست. به نظر نگارنده، نگرانی در مورد تب کردن زمین، تغییر اقلیم و نیامدن بارش، از نگرانی در مورد زلزله های اخیر نیز مهم تر است. البته اگر مجالی باشد در مورد زلزله های اخیر در بافق نیز مطلبی نگاشته خواهد شد.

 

با آرزوی بهبودی حال زمین

عبدالحسین رضائی پور

دکتری تخصصی منابع طبیعی



گفتگو گفتگو